Energiedelen met uw zonnepanelen

Wat is energiedelen precies?

Energiedelen is het doorgeven van zelf opgewekte stroom aan een andere afnemer, zonder tussenkomst van de klassieke markt. Uw panelen produceren om 13 uur meer dan uw huishouden nodig heeft; dat overschot gaat niet naar uw leverancier tegen een lage terugleveringsvergoeding, maar naar de aansluiting van uw dochter, uw buur of uw eigen tweede woning.

De rekeneenheid is het kwartier, en dat is meteen de belangrijkste eigenschap om te begrijpen. Fluvius vergelijkt per kwartier wat elke deelnemer opwekt en verbruikt. Wie op hetzelfde moment stroom nodig heeft, krijgt uw overschot toegewezen. Verbruikt niemand op dat kwartier, dan gaat het overschot alsnog naar het net. Delen werkt dus het best tussen profielen die elkaar aanvullen: iemand die overdag thuis is, past beter bij uw zonnedak dan iemand die pas 's avonds kookt.

De prijs spreekt u onderling af. U mag uw stroom gratis weggeven of er een bedrag voor vragen; Vlaanderen legt geen tarief op. Dat maakt energiedelen vooral aantrekkelijk binnen een familie of tussen buren die elkaar vertrouwen.

Vier vormen, en u kiest er één

De Vlaamse overheid onderscheidt vier vormen. Ze staan open voor burgers, ondernemingen en lokale besturen, maar combineren mag niet: u neemt aan één vorm tegelijk deel.

Voor een gezin met een gewoon dak zijn de eerste twee vormen het meest relevant. Zit u in een appartementsgebouw, dan verloopt het via de derde vorm en dus via de mede-eigenaars.

Wat u nodig heeft: de digitale meter in meetregime 3

Elke deelnemer, zowel wie deelt als wie ontvangt, heeft een digitale meter nodig. Een terugdraaiende teller volstaat niet: die kent geen kwartierwaarden en kan dus niet zien wat u op welk moment opwekt.

Daar bovenop moet de meter in meetregime 3 staan. Dat is de instelling waarbij u Fluvius toestemming geeft om uw kwartierwaarden dagelijks uit te lezen. Fluvius gebruikt die cijfers voor de maandelijkse berekening van wat er binnen uw groep is uitgewisseld. Zonder dat regime blijft de meter op een lagere frequentie uitlezen en is delen technisch onmogelijk.

U blijft eigenaar van uw verbruiksgegevens. De wet bepaalt wie ze mag gebruiken, bijvoorbeeld voor uw energiefactuur of voor het beheer van het net; wie ze voor iets anders wil inzetten, heeft uw uitdrukkelijke toestemming nodig. Meer over wat die meter verder verandert, leest u bij de digitale meter en de terugdraaiende teller.

Zo activeert u energiedelen

De aanvraag verloopt digitaal via Mijn Fluvius. Zorg dat alle deelnemers vooraf akkoord zijn over wie deelt, wie ontvangt en tegen welke prijs, want die afspraken maakt u onderling en niet via het portaal.

1. Controleer de meters. Elke deelnemer heeft een digitale meter; staat die nog niet in meetregime 3, activeer dat dan eerst.
2. Registreer de groep op mijn.fluvius.be: u geeft aan welke aansluitingen deelnemen en welke vorm u kiest.
3. Laat iedereen bevestigen. Alle deelnemers keuren de groep goed via hun eigen Mijn Fluvius; zonder die goedkeuringen wordt de groep niet geactiveerd.
4. Wacht de eerste afrekening af. Fluvius berekent maandelijks wat er is uitgewisseld; het resultaat staat doorgaans rond de 25e van de volgende maand klaar.
5. Verreken onderling wat u had afgesproken, als u niet gratis deelt.

De berekening is dus altijd achteraf. U ziet pas na afloop van de maand hoeveel kWh er effectief bij de andere deelnemer terecht is gekomen, en dat cijfer hangt volledig af van hoe goed uw verbruiksmomenten op elkaar aansloten.

Wat levert het op, en wat blijft u betalen?

Hier past nuance. Energiedelen verlaagt de energiekost van wie ontvangt, en levert wie deelt meer op dan een magere terugleveringsvergoeding. Maar het verandert niets aan de rest van de factuur: nettarieven en heffingen blijven verschuldigd op elke kWh die van het net komt, ook op gedeelde stroom.

Reken daarom niet met de volledige kWh-prijs als winst, maar met het verschil tussen wat u anders voor teruglevering zou krijgen en wat de ontvanger anders aan zijn leverancier zou betalen. Dat verschil is reëel, zeker sinds de terugleveringsvergoedingen laag staan, maar het is kleiner dan de brutobedragen doen vermoeden. Wilt u het overschot liever zelf gebruiken, dan blijven zelfverbruik verhogen en een thuisbatterij de twee klassieke alternatieven.

Voor wie is energiedelen interessant?

Energiedelen loont het meest wanneer er structureel overschot is aan de ene kant en structureel dagverbruik aan de andere. Een gepensioneerd koppel dat overdag thuis is en de panelen van de kinderen ontvangt, is het schoolvoorbeeld. Ook wie twee aansluitingen op één naam heeft, bijvoorbeeld een woning en een praktijk of een tweede verblijf, haalt er zonder discussie voordeel uit: u deelt met uzelf.

Minder zinvol wordt het als beide partijen op dezelfde momenten verbruiken, of als uw installatie zo klein is dat er nauwelijks overschot overblijft. Bekijk in dat geval eerst of uw dak meer panelen aankan; wat dat oplevert, staat bij hoeveel zonnepanelen u nodig heeft.